Yeşil Mercimek üretiminde Türkiye’de yıllardır birinci sırayı kimseye bırakmayan Yozgat’ta yeşil mercimek için hasat dönemi başladı. Çiftçiler girdi maliyetleri yüksek olmasından dolayı makine yerine tırpancıları tercih etmesine karşılık, her geçen gün azalan tırpancıları bulmakta zorlanıyorlar.
Yazıpınar köyünde yaşayan ve Çalatlı köyünde mercimek hasadını yapan tırpancılar, geçen sene 15 kişinin tırpancılık yaptığını bu yıl sadece 4 kişi kaldıklarını söylediler. Mercimek hasadını tırpan ile yapmayı tercih eden Bünyamin Ayverdi, “Tırpancı biraz daha maliyeti düşük olduğundan, tarlamızı tırpan ile biçiyorum” dedi.
Yozgat’ta bu yıl yağışların fazla olması mercimek üretim rekoltesinin de yüksek olmasına neden oldu. Girdi maliyetleri yüksek olmasından dolayı çiftçi ise ürettiği ürünün hasadını düşük maliyetle yapabilmek için modern yöntemler yerine geleneksel yöntemleri tercih etmeye başladı. Yozgat’ta önceki yıllarda genel olarak yonca, fiğ, çayır, ot gibi hayvan yemi olarak kullanılan bitkilerin biçimini yapan tırpancılar, son yıllarda buğday, arpa, mercimek gibi tarım ürünlerini de biçmeye de başladı.
Mercimek hasadını tırpan ile yapmayı tercih eden Yozgat Merkez Çalatlı köyünden Bünyamin Ayverdi, kendisinin emekli olduğunu ancak emekli maaşının yetmemesinden dolayı yan gelir için tarlasını ektiğini söyledi. 3-5 kuruş kazanmaya çalıştığını dile getiren Ayverdi, ‘’Maliyetler yüksek olduğundan kazancımız çok az, çok zor, mazot pahalı, tırpancı pahalı. Bu yevmiyecilere bin lira yevmiye ile getiriyorum. Artı bir de köylerine araba parası ödüyorum, bin 200 liraya geliyor yevmiyesi. Durum bu yapacak bir şey yok. Tarlayı ekmesek boş bıraksak, boşta bırakamıyoruz, ekmek zorundayız. Bir şey de kazanamıyoruz. Arpa, buğday, mercimek, nohut ekiyoruz. Çok uzun yıllardır tırpan ile hasat yaptırıyoruz. Sadece ekinlerimizi biçere veriyoruz. Makine alamıyoruz. 40 dönüm alana yeşil mercimek ektim, yağışlarla birlikte geçen yıla oranla bu yıl mercimekten yüksek verim bekliyoruz” dedi.
Motorlu araçların pahalı olduğundan bir de makine maliyetleri çok pahalı olduğu için tırpanı tercih ettiklerinin altını çizen Ayverdi, “Bugün en ucuz alacağım makine 45 bin lira, onunla da ancak iki sene çalışırım. En iyisi 70 bin lira. 70 bin lirayı da verip makine alacak durumum yok. Artı bir de mazot masrafı girdiğinden tırpancı biraz daha maliyeti düşük olduğundan, çocukları çalıştırdığımdan, kendim destesini yaptığından, o yüzden bununla biçiyorum. Yoksa makineyle biçmek daha kolay, daha rahat olur benim için. Pahalı olduğu için makine alamadığımdan tırpanla biçtiriyorum. Devletin bize destek olmasını bekliyoruz. Aynı buğday gibi arpa gibi destekleme verilmesini istiyorum mercimeğe, nohuda, fiğe. Destekleme verilmezse yakın zamanda bunu da bırakacağız, bırakmak zorunda kalacağız. Bugün gübre atıyoruz tonu 15-16 bin lira. Bu sene aldık, seneye almaya gücümüz ya yetecek ya yetmeyecek. Yetkililerden bir yardım bir destek bekliyoruz’’ diye konuştu.
Yozgat’ın Yazıpınar köyünden tırpancı İdiris Altunok, “Tırpancı eskiden çoktu, 100-150 kişi vardı, geçen sene 15 kişi, her sene düşüyor. Bu arkadaşlar da mazot-yakıt fazla olduğundan makineyle biçemiyor. Mecbur bizlere biçtiriyor. Bizler de az olduğumuz için bu sene de Yazıpınar köyünden 4 kişiye kaldık” şeklinde konuştu.
Hıfzı Erdoğan ise çocukluktan beri tırpan ile hasat yaptığını vurgulayarak, şöyle konuştu; “Biz tırpan ile hasadı çocukluktan beri yapıyoruz. Tırpan ile hasat yapan çok fazla kimse kalmadı. Bu iş çok zor. Tırpanla hasat makineye göre biraz daha uygun. Makinede çalışan işçi çok oluyor, maliyeti de yüksek. Onun için tırpan ile hasadı tercih ediyorlar” Haber Merkezi
