Yazar: Hasan Aslan NURDOĞDU

Bu yazıda tarımsal açıdan ilimizdeki su ve girdi sorunlarını ve yapılması gerekenleri yazacağım.

Su ile İlgili Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Yozgat kışları soğuk ve az yağışlı, yazları serin ve yağışsızdır. Karasal iklim özellikleri taşır. Kışın karın ne zaman düşeceği, yağmurun ne zaman yağacağını ancak yaradan bilir. 365 gün vakti saati belli olmayan bir yağış düzenimiz vardır. Kuru tarım “Allah ne verirse” dir, sulu tarım ise, çalışarak su temin edip sulu tarım yapmaktır. Kuru tarımda dekara 100-150 kg verim alınır, ortalaması 125 kg dır.  Sulu tarım ise kuru tarımın 4,5 katı ürün almaktır. Dekara 400-500 kg ürün alıp zenginliği yaratmaktır.

İlimiz yılda ortalama 350 kg yağmur alır. Bu yağış miktarı zaten tahıl üretimi için yeterli değildir. Bir de yağışın düzensiz olması verimi daha da düşüren bir etkendir. İlimizin Akdağ ormanlarına ortak sınırdaş olan Çayıralan, Çandır, Akdağ, Sarıkaya ve Saraykent ilçelerinde yüksekliğin 1500 m.den yüksek olması ve Akdağ ormanları sayesinde yağış ortalaması 700 kg, yani il ortalamasının iki katıdır. Bu bölgeden çıkan Delice ırmağının suyu 30 lt/sn, Çekerek ırmağının suyu 18 lt/sn.dir. Kozan çayı ve öteki akarsularımızla birlikte ilimizin 65 lt/sn toplam suyu vardır.

İlimizde 750.000 hk. tarım arazimiz vardır ama ancak %2 si sulanır. 1milyon ton tahıl üretimini 2-3 katına çıkartmak ancak sulu tarımla mümkündür. 25 yıl önce 700 bin olan nüfusu 420 bine düşmüş bir Yozgat, kuru tarımla göç vermeye devam eder. İki yağmurun açı, üçüncü yağmurun toku Yozgat’ımızı ancak sulu tarımla kurtarabiliriz.

Su sorunu hem Yozgat’ın hem de Türkiye’nin en önemli sorunlarından biridir.

Su miktarının yeterli olması için barajlarımızın sayısı ve kapasiteleri arttırılmalıdır. Bu konuda yapılması gerekli yatırımlar:

1. Delice ırmağı üzerindeki barajların (Gelingüllü barajı hariç) kapasitesi artırılmalıdır.
2. Delice ırmağı, Şefaatli-Yerköy arasında Karanlık Dere denilen bir vadiden geçer. Bu vadi 40 km uzunluğundadır. Yerköy- Kayseri tren hattı da bu vadiden geçer. Bu tren hattı bu vadiden çıkartılıp güneyde bir güzergâh ile değiştirilirse, Karanlık dere- Yerköy- Şefaatli karayolunun vadinin daraldığı yerden önü kesilerek Yerköy’den Şefaatli’ye kadar 4,5 km. genişliğinde, en az 40 km uzunluğunda ve 100 mt yüksekliğinde bir baraj gölü oluşur. Çünkü Şefaatli’nin denizden yüksekliği 930 mt, Yerköy’ün denizden yüksekliği 770 mt dir. Karalık dere, baraj olmaya en uygun yerdir. İki tarafında sağlı-sollu, 100-150 mt ve birbirine paralel dağ silsilesi mevcuttur. Önü kesildiğinde baraj oluşur. Bu vadide küçük bir kaç köy vardır. İstimlakı da fazla para tutmaz. Önemli olan tren yolunu güneye kaydırmaktır. Bu suyu Yozgat’ın Kuşçu köyüne çıkartırsak Yerköy’ün 40, Yozgat’ın 30, Sorgun’un 30, Saraykent’in en az 10 köyü ve toplamda 110 Yozgat köyü sulanır. Suyun en son tahliyesi Delice ırmağına yapılır. Bu baraj Yozgat İl Özel İdaresi tarafından da yapılabilir. Kaya dolgu bir barajlık malzeme burada mevcuttur.
3. Çekerek çayı üzerinde olan Süreyya Bey barajında Aydıncık bölgesinin denizden yüksekliği 700 mt.dir ve mikro klimalı bir coğrafyadır. Buradaki 22 köy Çekerek barajından alınacak suyla cazibeyle sulanabilir. Sebze, meyve üretiminde ilimizin deposu olur.
4. Uzunlu Barajını, Kayseri Yamula barajından doldurabilir ve bu barajdan borularla su alarak suyu az olan göletleri doldurabiliriz. Sulu tarımda su 90 gün için lazım olur. Yılda 275 gün suyu toplayıp, 90 gün kullanabiliriz.

Tarımda Girdiler ile ilgili Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Tarımın en önemli girdilerini 1.Tohum, 2. Taban gübreleri, 3. Üst gübreleri, 4. İlaçlar olarak sıralayabiliriz. Sebze üretiminden bahsetmeyeceğim çünkü ilimizde sebze üretimi on binde 2 düzeyindedir. İlimizde sebze “yetti bitti” diye tarif edilir. Çünkü karasal iklim nedeniyle sebze sezonu erken biter. Bu durum Ağustos ayının yarısının yaz, yarısının kış olduğu ilimizde iklimimizden kaynaklanan bir mecburiyettir.

Çiftçimiz sertifikalı tahıl tohumlarının azlığı nedeniyle kendi tahıl tohumlarını kullanmak durumunda kalıyor. Bu konuda hemşerilerime tavsiyem her yıl hasat ettikleri tahılın hepsini satmalarıdır. 20 km uzaklıkta üretilmiş tahıl tohumunu alıp elettirerek kullanmalarını tavsiye ederim. Nohutta 8,5 mm nohuttan ekim yapmalarını, yeşil mercimekte ise 6 mm üstü tohum kullanmalarıdır. Son yıllarda Sorgun ilçemizde bakliyat tohumu temin etmek daha kolaydır.

Tahıl ekiminde tabana 20 kg çinko katkılı organamineral 3*15 kompoze kullanmalarını tavsiye ederim. Tahıllar özellikle çiçekten dane tutmada potasyuma çok ihtiyaç duyar. Potasyum hem buğdayın protein değerini yükseltir ve verimi arttırır. Hemşerilerime tavsiyem her şeyden önce toprak tahliline uygun taban gübresi kullanmalarıdır. Üst gübrede ise 1. gübrede %46 üre ikinci üst gübrede %21 ASG amonyum sülfat kullanmalarını tavsiye ederim. Lütfen bu açıklamalarımı kendisini kanıtlamış ziraat mühendislerinin tavsiyeleri gibi dikkate alınız.

Tarımsal sorunlarını çözmüş ve artık göç vermeyen bir Yozgat hayaliyle iyi günler.

Tarım ürünlerinden alınan %2,2 stopajın binde ikisini yasa gereği Ticaret Borsaları alır. Ülkemizdeki gayri safi milli hasılanın % 40-50 sini tarımsal ürünlerin oluşturduğunu düşünürsek “binde ikilik” bu gelirin çok büyük rakamlara ulaştığını anlarız.

Peki bu TOBB ne yapar? Kendisini var eden tarıma ne katkısı vardır?

Bana sorarsanız maalesef pek de bir katkısı yoktur. Ankara’da Halk Bank’ın ikiz kulelerini alıp devlete hediye eder, milli otomobilde pay alır.Haa, arada sırada da TV’lerde boy gösterip boş hayaller satarlar. Mersin’de ise Narenciyenin sorunlarına çözüm bulmaktan uzak, görsel bir şölenden öteye gitmeyen Narenciye Festivali yapar. Bildiğim en son da Yassı Ada’da lüks otel ve lokantalar yaptı.  Üretici köylümüz gidip bu mekânlardan faydalanabilirmi? Kocaman bir hayır!

Oysa Mersin Ticaret Borsası istese neler yapabilir?

Birinci önerim: Eski bir zahireci ve sertifikalı buğday tohumu üretmiş, konuya vakıf bir insan olarak şöyle bir önerim var: Mersin tüm ülkenin bakliyat işlemesinin yapıldığı ildir. Çok sayıda bakliyat eleyen, temizleyen, paketleyen firma vardır ve bu firmalar borsanın da üyeleridir. Bu ilde ayrıca Tarım Bakanlığınabağlı Tohum Sertifikasyon Laboratuarı mevcuttur.

Borsamız nohut, yeşil mercimek, kırmızı mercimek, tüylü nohut, fasulye, acı bakla, bezelye, adi fig ve Macar figi tohumlarını Mersin’de ürettirerek, Mersin Tohum Laboratuarından alacağı çimlenme belgeleri ile bu tohumlukları bakliyat üreten il borsalarında bakliyat üreticilerine kar almaksızın vererek çok önemli bir iş yapabilir.

“ Kontrollü ekim yapılmadan sertifikalı bakliyat tohumu olmaz” mı diyorsunuz? Beyler bu işte önemli olan tohumun çimlenme olayıdır ve 20’şer tonluk partilerde o çimlenme raporları ile sağlıklı bakliyat tohumları üretilebilir.

Mersin Ticaret Borsası en az 30 ilde yetişen bakliyat ve hububatın vergisinin yattığı yer olarak Anadolu tarımına borçludur.

İkinci önerim: Ülkemizde normal yağış şartlarında 20-22 milyon ton buğday, 6-7 milyon ton arpa üretimi olurdu. Ama bu yıl yaşanan kuraklıkta buğdayda üretimin 15 milyon ton, arpada ise 4-5 milyon ton aralığında olacağı gözükmektedir. Tahıl üretiminde, üretimin % 10’u hep tohum olarak kullanılır. 2 milyon ton buğday, 500 bin ton arpa tohumuna ihtiyaç vardır. Oysa yağışsız sezon tohum olabilecek tahıl üretimini de kötü etkilemiştir. Tohum özelliği olmayan tahıllar nedeniyle buğday, arpa tohumunda sıkıntı büyüktür. TİGEM ve özel buğday, arpa tohumu üretimi yapan firmaların toplamı ihtiyaç duyulan tohumun ancak yarısını üretecek durumdadır.

Eylül, Ekim aylarında “tohum yok” sesleri yükselecektir. Ülkenin tarım sevdalılarından biri olarak Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarını boş geçirmeden en az 1 milyon ton tahıl tohumunu hazırlamalıyız. Kendini dölleme yoluyla oluşan tahıllarda kontrollü ekim olmadan da çimlenme garantili tohum üretilebilir.

Çözüm nedir derseniz, Rusya’dan örnek alabiliriz. Rusya büyük tarım arazilerini özel şirketlere açarak geçen seneki tahıl üretimini %83 artırmıştır ve bugün ciddi bir tahıl satıcısı konumundadır. Acilen Tarım Bakanlığı, TMO ve TOBB bir araya gelip Rusya’dan bezostaja buğdayı (ülkemizin birçok yerinde yetişebilir olan, kırmızı ekmeklik bir cinstir) ithal ederek ve kontrollü serfitikasyona bakmaksızın, çimlenmesi %90-95 olacak biçimde ekilebilir tohumluk tahıl tohumunu çoğaltmak zorundayız. Her ilde, özellikle eleme tezgâhlarının çok olduğu Mersin’de buğday ve arpa tohumluğu için bir seferberlik şarttır.

Üçüncü önerim: Mersin Ticaret Borsası, yeni bir Bakliyatçılar Sitesi ve canlı borsa satış salonu inşasında öncülük etmelidir. Para vardır, kaynak sorunu yoktur. Bu konuda Büyük Şehir arsa tahsisi, alt yapı ve suyu sağlayarak yardımcı olduğunda Sebze-meyve Halinden de büyük bir gelire sahip olunacaktır.

Çok şey mi istedim acaba? Padişahlığı yıkan, Hilafeti kaldıran Cumhuriyetimiz bunları niye yapamasın?

İnşallah bu yazdıklarımı Tarım Bakanımız, TOBB, TMO yöneticileri ve Cumhurbaşkanlığı okur.

Haydi Tarım Bakanlığı, TOBB, TMO! Bu iş millî bir görevdir.

Yozgat ilinin ekonomik özelliği nedir dendiğinde tarım ve hayvancılık akla gelir. Merkez ilçemize bağlı 96 köyde buğday, arpa, bakliyat ürünleri ekilir. Yozgat’ın kuzeyindeki Kabaktepe mıntıkasında ve yüksek yayla köylerinde de koyun yetiştiriciliği mevcuttur. 1980 öncesi gibi olmasa da küçükbaş hayvancılık gene de vardır.

Peki bu 96 köyde üretilen tahıl ve bakliyatı pazarlayacağımız bir tahıl pazarımız var mıdır? Peki hayvan pazarımız var mıdır? Maalesef yoktur.

Daha önce bir tahıl pazarımız vardı. Sanki koca şehirde bina yapılacak başka arsa yokmuş gibi var olan bu tahıl pazarımız bina yapılmak üzere belediye tarafından satıldı. Bu yanlışı yapan tabii ki öncelikle o dönemin Belediye Başkanıdır. Ama sessiz kalarak bu yanlışa ortak olan o dönemin Ticaret Odası Başkanının, Ziraat Odası Başkanının ve TİCARET BORSASI BAŞKANININ hiç mi suçu yoktur? Bence bu kurum başkanları aynı zamanda Yozgat esnafının iş azlığının da sorumlularıdır.

Evet, son 20 yılda dile kolay 300.000 kişi göç veren ilimizde bir tahıl pazarı, bir hayvan pazarı yok ama ucuz siyaset bolca var.

Yazımın başlığını “Varsın Buğday Pazarımız Olmasın. Şemsiyeli Sokağımız Var Ya!” koymuştum. Özür dilerim unutmuşum, bir de 300 m2.lik Cumhuriyet Alanını kuş bakışı gören Ticaret Borsası idare binamız var.

Eski bir zahireci olarak söylemek durumundayım:

Bu eksikliğin giderilmesi şarttır.

Şu an itibariyle Yozgat’ın üreten köylüsü, Sungurlu’ya, Yerköy’e, Alaca’ya, Sorgun’a, Boğazlıyan’a, Sarıkaya’ya gitmektedir. İş olmamasından dolayı siftahsız dükkân kapatan il esnafımız bu gerçeği biliyor mu?

Hatırlarsınız bir zamanlar Yozgatlı hemşerilerimiz “Jandarma Alay Komutanlığı niye Yozgat’tan Manisa’ya nakledildi” diye taa Ankara’ya kadar yürümüştü. O gün, o yürüme eylemine bizzat katılan veya katılamayıp da destek veren tüm hemşerilerimin gözlerinden öpüyor ve onları ayakta alkışlıyorum.

Düşündüm de keşke o hemşerilerimiz şimdi de, Ankara uzak olur, Saat Kulesinden yıkılan Buğday Pazarına kadar yürüseler de “Tahıl Pazarımızı Geri İstiyoruz” deseler nasıl olur?

Bence çok da güzel olur, ilimize büyük bir iyilik yapılmış olur.

Kim bilir belki bir gün, bir bakarsınız ki…

Bu yazımızda tarımın planlanması sorununu ele alacağız. En genel tanımı ile plan, gelecekte nereye ulaşılmak istendiğinin bu günden kararlaştırılması demektir. Planlama ise planı ortaya çıkartmak için sarf edilen gayretleri, verileri bilim gerçekliğinde toplayarak bir hedef çıkartmaktır. Planlama verilerle konunun yorumlanmasıdır, bir süreçtir. Plan ise bir sonuçtur.

İnsanlar bir tarih ekseninde, sınırları belli bir coğrafyada ve o coğrafyada yaşayan sosyolojide ve o coğrafya sayesinde yaşarlar. Tarih atan, deden kim demektir. Coğrafya nerelisin, sosyoloji komşun kim, ekonomi ise ne yer ne içersiniz demektir.

İnsanların üç temel dürtüsü vardır: Barınma, 3 öğün yeme içme, Ahiretlik bir eş bulma. Bunların gerçekleşebilmesi ve planlama yapabilmemiz için öncelikle yaşadığımız coğrafyayı detaylı olarak bilmek gerekir:

Yozgat’ın yüz ölçümü 14.123 km2 dir. Bunun 14 ilçemize dağılımı ve ilçelerin rakımları şöyledir:

Akdağ 1810 km2. R: 1400m.                   Boğazlıyan 1515km2. R: 1050 m

Aydıncık 338 km2. R: 700 m                   Çandır 205 km2.  R: 1400 m.

Çayıralan 995 km2.R: 1400 m.              Çekerek 790 km2.R: 925 m.

Kadışehri 472 km2. R: 1317 m.               Merkez 2024 km2. R: 1317m.

Saraykent 319 km2.R: 1330 m.               Sarıkaya 1018 km2. R: 1169 m.

Sorgun 1768km2. R: 950 m.                     Şefaatli 882 km2. R: 910 m.

Yenifakılı 390 km2. R: 1036 m.               Yerköy 1164 km2. R: 771 m.

İlimiz ancak birkaç günde gezilebilecek büyük bir ildir. 419.000 kişilik nüfusun  %76 sı şehirlerde, %24 ü ise kırsalda yaşamaktadır. Köy toplam nüfusu 100.000, 14 ilçe nüfusu 320 000 dir. Nüfus yoğunluğu yani kilometre kareye düşen insan sayımız 31 dir.

Bir süredir bokilaj pardon müsilaj sorunu ile uğraşmak durumunda olan İstanbul ilimizin yüz ölçümü 5000km2, nüfusu da 20 milyondur. Kilometre kareye 4.000 kişi düşmektedir.  Yani ilimizde 31 olan rakam İstanbul’da 4.000 dir. Planlama ile ne ilgisi var derseniz, 1950’den itibaren başlayan plansızlık 70 yılda o güzel şehri bokilaja teslim etmiştir. 1930’larla başlayan Planlı Kalkınma özellikle 1980 sonrasında tamamen bir plansızlık noktasına gelmiştir. “Bize plan değil pilav lazım” diyen zihniyetten kurtulmak şarttır. Tarım plansız olmaz.

İlimize dönersek 14 ilçesi, 36 beldesi 558 köy yerleşimleriyle bir tarım şehridir. Hububat, bakliyat ve şeker pancarı esas üretim konumuzdur. 750.000 hk. tarım arazimiz vardır ama ancak %2 si sulanır. %1 i Esenli Barajından, %1 i de derin su kuyularından elektrik ve mazot harcanarak sulanır.  Özellikle derin su kuyuları çok pahalıya mal olur. Bu 750.000 hk.lık tarım arazisinin büyük bölümü ÇKS kayıtlıdır. Ama buradan 10.000 çiftçi ailesi ya oğlu veya yakını ile yani 2-3 kişilik çekirdek ailelerle tarım yapar. Yozgat’ın tarımsal hasılasını bu 10.000 çiftçi ailesi elde eder. Nüfus 420.000 kişi, üreten 10.000 kişi… Üstelik bu arazinin büyük bölümünde kuru şartlarda tarım yapılır. Kuru tarım “Allah ne verirse” dir. Sulu tarımdaki verim kuru tarımın en az 4 katıdır.

İlimiz 1000 m. üstü bir platodur. Yukarıda ilçelerimizin rakımlarını da belirttim. Planlamada, özellikle de su bahsinde bu çok önemlidir.

Plandan amaç üretmektir. Daha doğrusu ihtiyacımız olanı üretmektir. Örneğin ilimizde buğday üretilir ama ekmek olmaz. 40 un fabrikası kapalıdır. Giysi, kundura, bulgur, makarna, sebze, meyve hep dışarıdan gelir.

İlimizin nüfusunu, coğrafi durumunu, üreten insan sayısını, su durumunu, sulu tarım oranını, üretilen ürünleri, toprak özelliklerini (PH’ı, kireç oranı, organik madde miktarı, izelementlerden çinko ve demir durumunu) inceledikten sonra planlama yapılmalıdır. Devletin arşivlerine ulaşamadığım için var olan bilgilerimle bu yazıyı hazırladım.

Siyaset ciddi bir iştir ve çevreye, kamuya zarar vermeden insan ihtiyaçlarını karşılama görevi vardır.

Sonuç olarak bizi bilimin gerçekliğinde planlama yaparak çalışmak, çalışmak, daha çok çalışmak kurtarır.

Bu konuda yazdığım ilk yazıda ilimizde yapılabilir olan yatırımları kısa başlıklar halinde sıralamıştım. Bu yazımda ise konuyu daha detaylı olarak anlatacağım.

1. İlimiz, Çin çıkışlı ipek yolunun Türkiye içindeki bölümünün İstanbul – Yozgat – Kars güzergâhının tam ortasında kalmaktadır. Bu bizim için büyük bir avantajdır. Dünya üretimi Atlantik’ten Pasifik’e kaymaktadır. Çin, Hindistan ve Pasifik ülkeleri üretimde öne çıkmakta, ABD ve AB ise geride kalmaktadır. Özellikle kuzeyimizde bulunan Çankırı, Çorum, Amasya ve Tokat’ın, güneyde ise Kayseri, Niğde, Nevşehir, Kırşehir illerinin zamanla da artacak olan üretimlerinin ithalat, ihracat merkezi lojistik olarak Yozgat olacaktır. Çin’den gelen malların ithal kapısı, İç Anadolu’dan Çin’e gidecek malların da ihraç kapısı olacaktır. Devletimiz Yozgat’ı lojistik merkez ilan eder ve gerekli alt yapıları, planlamasını yaparsa ilimiz bir serbest bölge gibi büyük depolara ve nakliyeye ihtiyaç duyacaktır.

2. Anfo üretim izni İçişleri Bakanlığının tekelinde olan bir iştir. Anfo 34,5 an gübresini un haline getirip mazotla karıştırarak yapılan bir işlemdir. Dinamit lokumu, dinamit kapsülü üretimi MKE’nin yani devletin tekelindedir. Kapsül, dinamit lokumu patlamayı gerçekleştirir ama esas parçalama ve yumuşatmayı anfo denilen bu madde yapar. 34,5 AN’yi Gürcistan’dan, Rusya’dan temin edip un haline getirip mazotla macun yaparak kaliteli bir ambalajla kullanıma hazır hale getirebiliriz. Özellikle madenciler, taş ocakları, yol açanlar için önemli bir maddedir. Kurulmasını önerdiğim Yozgat Yatırım AŞ. bu işin iznini aldığı taktirde ilimize büyük piyango vurmuş olacaktır. 1 TL ye mal olanı 5 TL ye satmak diye tarif edebiliriz.

3. Terör örgütlerinin 33 AN gübresini dinamitle birlikte patlayıcı olarak kullanması sonucu bu gübrenin ithali yasaklandı. Özellikle tahıl, pancar, mısır üretiminde kullanılan ve üretimi arttıran bu gübrenin ithal iznini, yalnızca tarımda kullanacağımız garantisini vererek alabiliriz. Kuracağımız Yozgat Yatırım AŞ, ithal iznini aldığı taktirde Rusya’dan ithal edeceğimiz gübreyi ilimizde fiktif depolarda stoklayarak çevremizdeki 8-10 vilayete çok rahat pazarlarız. Ayrıca tahıl, pancar üretimimiz de artar.

4. Yozgat bir kış memleketidir. Yılda 150-200 bin ton ithal kömür tüketir. Samsun ve İskenderun’daki firmalarca ithal edilen bu işi ilimizde yapabiliriz. İlimizde 50 tane kömür satıcısı vardır. İhtiyacımız geniş depolama sahalarıdır. Bazı basit makinelerle ayrıştırıp tozlarını da çimento ve tuğla fabrikalarına satarak ithalatçının ettiği bu büyük karı ilimizde tutabiliriz.

5. İlimizde 750.000 hk.lık tarım arazisi mevcuttur. 20 kg tabana, 20 kg üste kimyevi gübre atıldığından binlerce ton kimyevi gübre ihtiyacı vardır. Azotu, fosforu, potası ve diğer izelentleri, çinkoyu, demiri katarak ilimiz topraklarının özelliklerine göre gerekli gübreyi üretebiliriz ve çevremizdeki illere de satabiliriz. Yılda 500.000 ton kompoze, bir o kadar da azotlu gübre satarak gelir elde ederiz. Organamineral ve sıvı gübreler, hünikfülvik bazlı organik sıvı gübreler üretiriz. Bu iş bizi asitlerden de gübre üretme pozisyonuna getirir. 35 yıl bu işe emek vermiş bir insan olarak iki yerde bu işi yapmaktayım. İşin hamallığını biliyorum.

6. İlimizde yaklaşık 1 milyon ton buğday üretilir. Ama yeterli yağışın olmaması sonucu buğdaylarımızın büyük kısmı yemlik konumundadır. Bu yüzden de ilimizde 40’a yakın un fabrikası kapalıdır. Buradan Sorgun ve Çekerek’ te Sortex, yemlik buğdayları temizleyip ekmek olabilir un üreten Bozdemirler un fabrikalarının incelenmesini öneriyorum. Yemlik 75 hektolitre buğdayı ekmeklik 81,82 çıkaran makineler gereklidir. Alman Böhler firması bu işin uzmanıdır. 10 hatlı buğday temizleme hattı ilimizin tüm buğdaylarını temizler ve bolca yem çıkar. Bozdemir unun Sorgun tesislerini görmek şarttır. Organize Sanayi bölgesi Yozgat’la Sorgun arasındadır.  En az 350-400 köyün ürettikleri buğdayı almak için büyük silo yatırımları gereklidir.  Bu tesis sayesinde buğday ithali de azalır. Bu buğday Karadeniz’de 5 vilayete yetmez. En önemlisi ilimizin un fabrikaları çalışır, dışarıdan un almayız.

7. Pancar küspesinden kuru pelet yem yapmak.  İlimizde 2 şeker fabrikası vardır. Ayrıca 90 km uzarlıkta Çorum, 150 km uzaklıkta Kırşehir şeker fabrikaları mevcuttur. Bu dört yerden sezonda temin edilecek pancar küspeleri 10 kg. dan 1 kg. ya düşürerek daha saklanmasını, taşımasını amandoskahl marka alman malı küspe makineleriyle 10 hat olarak ciddi iş yaparız. Bu makinelerde yonca, mısır ve fig yeşil mercimek samanlarını da pelet haline getirebiliriz. İlimizde hayvancılığı geliştirmenin yanı sıra yurt içi satış ve ihraç etmek de mümkündür.

8. Büyükbaş hayvan ve kaz yetiştiriciliği yapmak. Buğday, pancardan çıkan atık yemlerle büyükbaş ve Fakıbeyli göleti sayesinde büyük miktarda kaz yetiştirebiliriz. Ucuz yem, ucuz etin temelidir. Ayrıca işsiz gençlerimize iş yaratırız.

9. Yozgat’ı bakliyatın baş şehri yapabiliriz. İlimiz iklim özellikleri ile bakliyat yetiştirmeye çok uygundur.  Yeşil mercimeğin orijini ilimizdir. Nohut, a. fig ve macar figini ilimizde daha fazla üreterek hem ülke ihtiyacını karşılar hem de ihracat yapabiliriz. 1. nohut hattı, 2. Yeşil mercimek hattı, 3.Fasulye hattı, 4.Fig hattı kurarak hem üretimi arttırır hem de ilimizi Türkiye’nin erzak deposu yaparız. Ayrıca bu ürünlerin tohumlarını çoğaltarak ülke ekonomisine katkı yapar, bol ve ucuz yem elde ederiz.

10. İlimizde kükürt tesisleri kurmak. Kırıkkale orta Anadolu rafinerisi ilimize 150 km mesafededir. Kükürt, petrol atığı ve hem sanayide hem de tarımda yoğun olarak kullanılan çok önemli bir maddedir. Kükürtü kille, leonardidle, fosfatla karıştırarak çok değerli gübreler yapılabilir. Özellikle ASG 21 amonyum sülfat gübresinin ana hammaddesi kükürttür. Stok alanları kapalı depolar ve öğütme, karıştırıcılarla yapılan bir üretim şeması vardır. Karlı bir iş koludur.

11. Yozgat Yatırım AŞ bünyesinde Yozgat İnşaat AŞ kurulmalıdır. Bu şirket göletler, barajlar yapmalı, su kanalları inşa etmeli, var olan Çekerek, Delice ırmaklarını rehabilite etmelidir. Ayrıca ilimizde hangi maden var, otantik taşlarımızı nasıl değerlendiririz amaçlı çalışmalar yapmalı, kepçe, dozer, paletli iş makineleri, kamyonlar ithal etmelidir.

11 maddede açıkladığım bu yatırımların gerçekleşmesi için paramız (6,3 milyar mevduat) vardır. Devlet desteğini alarak, üretimle alakası olan tüm esnafların katılımını sağlayarak (kömürcüler, taş ocağı sahipleri, hazır beton imalatçıları, çuval üreticileri, keresteciler, kamyoncular, iş makineleri olanlar, soğuk demirciler, torna tesviye atölyesi olanlar, tuğla biriket imalatçıları) ve işi bilen Yozgatlı tasarruf sahipleri ve iş adamları önderliğinde Yozgat’tan göçü durdurabiliriz. Bu yatırımların sonucu olarak en az 20 milyon tonluk bir taşıma olayı ortaya çıkacak ve Yozgatlı, Sarıkayalı, Boğazlıyanlı, Sorgunlu nakliyeci ve kamyoncularımızın da yüzü gülecektir.

Üretmek, göçmemek ve zengin olmak dileğiyle…